برگردان به زبان ساده
همه عالم خروش و جوش از آن است
که معشوقی چنین پیدا، نهان است
تمام جهان به خاطر وجود یک معشوق خاص و پرجاذبه در حال تلاطم و هیجان است، که در عین اینکه دیده نمیشه ولی آثارش به راحتی قابل مشاهده است
ز هر یک ذره خورشیدی مهیاست
ز هر یک قطره‌ای بحری روان است
هوش مصنوعی: هر یک ذره از دنیا مانند یک خورشید انرژی دارد و هر قطره آب، مانند یک دریا راز و زیبایی به همراه دارد.
اگر یک ذره را دل برشکافی
ببینی تا که اندر وی چه جان است
اگر یک ذره را بشکافی، می‌بینی که درون آن چه انرژی و جانی نهفته است.
از آن اجسام پیوسته است درهم
که هر ذره به دیگر مهربان است
شاعر میفرماید اتم ها نباید کنار هم بهم پیوسته باشند و قطعا بخاطر انرژی دیگری بهم پیوسته و مهربان کنار هم قرار دارند
نه توحید است اینجا و نه تشبیه
نه کفر است و نه دین نه هر دوان است
هوش مصنوعی: در این مکان نه تنها به یگانگی خداوند اشاره‌ای شده و نه به تشابه او با چیز دیگری، نه کفر وجود دارد و نه دین خاصی. اینجا هیچ‌یک از این مفاهیم به‌طور کامل مطرح نیستند.
اگر جمله بدانی هیچ دانی
که این جمله نشان از بی نشان است
هوش مصنوعی: اگر همه‌چیز را هم بدانی، باز هم می‌فهمی که این همه‌چیز، نشانه‌ای از بی‌نشان بودن است.
دلی را کش از آنجا نیست قوتی
میان اهل دل دستار خوان است
هوش مصنوعی: دل‌ها از جایی که در آن هستند، قدرتی ندارند و در میان کسانی که اهل دل هستند، هیچ‌کس نمی‌تواند به راحتی از آنجا دل بکند.
دل عطار تا شد غرق این راه
همه پنهانیش عین عیان است
هوش مصنوعی: دل عطار وقتی در این مسیر غرق می‌شود، تمام اسرار و پنهانی‌های آن به وضوح نمایان می‌شود.
