برگردان به زبان ساده
زاهدی بودست در ایام پیش
از خلایق در صلاح و زهد بیش
هوش مصنوعی: در روزگاران گذشته، مردی زاهد بود که در زندگی خود به اخلاق نیک و پرهیز از دنیا اهتمام زیادی داشت.
بهر ح ق از خلق گشته منقطع
روز و شب حکم خدا را متبع
هوش مصنوعی: به خاطر حق، از مردم جدا شدهام و در طول روز و شب فقط از دستورات خدا پیروی میکنم.
جز به یادش بر نیاوردی نفس
در گذشته از هوی و از هوس
هوش مصنوعی: فقط به یاد او بود که نفس کشیدی و در گذشته، از آرزوها و خواستههای دل دور بودی.
نفس او پیوسته در رنج و تعب
بر خلاف طبع بودی در طلب
هوش مصنوعی: روح او همیشه در درد و مشقت بود، برخلاف طبیعتش که در جستجوی آرامش و راحتی است.
شب نیاسودی ز ذکر و طاعتش
صرف ورد و فکر روز و ساعتش
هوش مصنوعی: شب به پایان نرسید و از یاد و عبادتش غافل نشدم و در روز و ساعتش به فکر و ذکر مشغول بودم.
ترک دنیا گفته بهر آخرت
گشته روح محض آن عیسی صفت
هوش مصنوعی: کسی که به خاطر رسیدن به آخرت از دنیا دست کشیده و روح او به پاکی و صفای عیسی است.
حاکم آن ملک روزی از قضا
کرد لشکر جمع از بهر غزا
هوش مصنوعی: حاکم آن سرزمین روزی به طور ناگهانی تصمیم به جمعآوری نیروها گرفت تا به جنگ برود.
در دل زاهد درآمد خاطری
کز غزا خواهم که یابم هم بری
هوش مصنوعی: در دل زاهد، اندیشهای به وجود آمد که از جنگ و نبرد میخواهم تا بتوانم به هدف خود برسم.
رکن اسلام است با کافر جهاد
هر که او بی بهره شد غافل فتاد
هوش مصنوعی: جهاد علیه کافران یکی از ارکان اسلام است و کسی که از آن بیخبر و غافل باشد، در خطر سقوط و گمراهی قرار دارد.
گر کشم من کافری را غازیم
ور کشندم در شهادت می زیم
هوش مصنوعی: اگر من کافری را بگیرم، او غرق در عذاب میشود و اگر مرا بکشند، درراستای شهادت جان میسپارم.
گفت بل احیا خدای لایزال
در حق این کشتگان بی قیل و قال
هوش مصنوعی: خدای بینهایت در مورد این کشتهشدگان بدون تشریفات و با صراحت، اعلام کرد که آنها را زنده خواهد کرد.
چون درین معنی نمود او عزم جزم
پرتوی افکند بر وی نور عزم
هوش مصنوعی: در این مفهوم، هنگامی که او تصمیم و اراده قطعی خود را نشان داد، نوری از عزم و ارادهاش بر آن مفهوم تابید.
گفت این خاطر اگر شیطانی است
بی نصیب از رحمت رحمانی است
هوش مصنوعی: اگر این فکر و خیال شیطانی باشد، مطمئناً از رحمت و بخشش الهی بیبهره است.
کار شیطان نیست غیر از ره زدن
کی توان از شر نفس ایمن شدن
هوش مصنوعی: کار شیطان فریب دادن و به بیراهه کشاندن انسانهاست. دوری از وسوسههای نفس و ایمن ماندن از آن، کار آسانی نیست.
چون به ظاهر فرق نتوانست کرد
کاین ز شیطانست یا رحمن فرد
هوش مصنوعی: وقتی انسان نتواند به راحتی تشخیص دهد که چیزی از شیطان است یا از رحمان، در واقع در دنیای ظاهری دچار سردرگمی شده است.
گشت مضطر در میان این و آن
از خدا الهام آمد در زمان
هوش مصنوعی: در شرایط سخت و ناچار بودن میان دو گزینه، الهام الهی به او در زمان مناسب رسید.
خاطر شیطانی است این خاطرات
حق همی داند نهان و ظاهرت
هوش مصنوعی: این یادآوریها از طرف نفس شیطانی است و در واقع، حق در دل و ظاهر تو این را میداند.
گفت می خواهم بدانم تا چرا
نفس شیطانی کند میل غزا
هوش مصنوعی: میگوید میخواهم بفهمم چرا نفس انسان گاهی به گناه و کارهای ناپسند تمایل پیدا میکند.
این همه محنت چرا بر خود نهد
از چه او خود را به کشتن می دهد
هوش مصنوعی: چرا این قدر رنج و درد را به خود میپذیرد و از چه دلیلی خودش را به زحمت میاندازد؟
آمد الهامش که نفس پر دغا
زان همی خواند ترا سوی غزا
هوش مصنوعی: الهامش آمد تا تو را به سوی جنگ و نبرد هدایت کند، زیرا نفس فریبی تو را فرا میخواند.
تا مگر او در غزا گردد شهید
زان شهادت شهرتی آید پدید
هوش مصنوعی: شاید او در نبرد به مقام شهید نائل شود و از آن شهادت، نام و آوازهای به وجود آید.
هر یکی گویند از خاص و عوام
کز غزا کشته شد آن خیرالانام
هوش مصنوعی: هر کس از خاص و عام میگوید که آن بهترین انسان (پیامبر) در جنگ کشته شد.
والذین جاهدوا در شأن اوست
بود زاهد شد شهید راه دوست
هوش مصنوعی: کسانی که در راه او تلاش و مجاهدت کردند، تبدیل به زاهدانی شدند که در مسیر عشق و دوستی به خدا جان خود را فدای او کردند.
هم بماند نام نیکش در جهان
هم بیابد از ریاضت او امان
هوش مصنوعی: اگر انسان نام نیکی از خود بر جا بگذارد، به سبب تلاش و سختکوشیاش در زندگی، در دنیا مورد احترام و آرامش خواهد بود.
زین حکایت ماند زاهد در عجب
کو وفات خویش خواهد با طرب
هوش مصنوعی: زاهد از این داستان در شگفتی است که چگونه میتواند به مرگ خود با خوشحالی و شادابی نگاه کند.
تا شود مشهور نامش زین سبب
بهر شهرت جان دهد ای بوالعجب
هوش مصنوعی: برای اینکه نامش مشهور شود، به خاطر همین، جان خود را فدای شهرت میکند، ای شگفتانگیز!
لاتکلنی گفت خیر الانبیا
وا ن هل با نفس ما را ای خدا
هوش مصنوعی: با من به خوبی رفتار کن، ای خدای بزرگ، زیرا من مانند دیگران نیستم و از حقیقت آگاه هستم.
هر که می گردد خلاص از نفس شوم
هست قدرش برتر از درک فهوم
هوش مصنوعی: هر کس از شر نفسِ بد خود رهایی یابد، ارزش و مقامش بالاتر از درک و فهم دیگران است.
گر بکشتی نفس را رستی ز غم
گو نشین فارغ ز لذات و الم
هوش مصنوعی: اگر نفس خود را کنار بزاری، از غمها رهایی مییابی، بگو نشین و فارغ باش از لذتها و دردها.
هر که او در دین و مذهب باریاست
گر بمیرد از خودی نفسش خطاست
هوش مصنوعی: هر کسی که در دین و مذهب برتری دارد، اگر از خودخواهی بمیرد، به خود او لطمه زده است.