برگردان به زبان ساده
گهر های گیتی به کار اندرند
ز گردون به گردان حصار اندراند
هوش مصنوعی: جواهرات و چیزهای باارزش در دنیا در حال فعالیت هستند و از آسمان مانند حصاری به دور خود میچرخند.
به تقدیر یزدان شده کارگر
چو زنجیر پیوسته در یکدگر
هوش مصنوعی: سرنوشت انسان به دست خداوند رقم خورده است، همانطور که زنجیرها به هم متصلند و نمیتوانند از یکدیگر جدا شوند.
پهارند لیکن همی زین چهار
نگار آید از گونه گون صد هزار
هوش مصنوعی: چهار نوع زیبایی موجود است، اما از این چهار زیبایی، هزاران شکل و رنگ متفاوت در دنیا وجود دارد.
به هر یک درون از هنر دستبرد
پدیدست چندانکه نتوان شمرد
هوش مصنوعی: در هر یک از دلها، آثار هنر به اندازهای وجود دارد که نمیتوان آنها را شمرد.
ولیکن چو کردی خرد رهنمون
ستایش زمین راست زیشان فزون
هوش مصنوعی: اما زمانی که عقل و فهم تو راهنمای تو شد، باید بدان که ستایش زمین به خاطر آنها بیشتر است.
ره روزی از آسمان اندراست
ولیکن زمین راه او را درست
هوش مصنوعی: راه روزی از آسمان فراهم است، اما زمین مسیر آن را به درستی نشان میدهد.
شب از سایهٔ اوست کز هر کران
ببینی از بر سپهر اختران
هوش مصنوعی: شب به خاطر وجود اوست که از هر طرف میتوانی ستارهها را در آسمان مشاهده کنی.
بزرگان و پیغمبران خدای
همه بر زمین داشتند جای
هوش مصنوعی: پیامبران و شخصیتهای بزرگ خداوند، بر روی زمین جایی خاص و ویژه داشتند.
هرآن صحف کز ایزد آورده اند
بر او بود هر دین که گسترده اند
هوش مصنوعی: هر کتابی که از سوی خداوند نازل شده، مبنای هر مذهبی است که در دنیا ترویج یافته است.
هم از آب و آتش هم از باد نیز
به دل بر زمین راست تا رستخیز
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که انسانها از عناصر مختلف طبیعت، همچون آب، آتش و باد، تأثیر میپذیرند و این تأثیرات به آنها کمک میکند تا با واقعیتهای زندگی روبهرو شوند و در برابر چالشها ایستادگی کنند. این عناصر نمادهایی از قدرت و تغییر در زندگی هستند که میتوانند در نهایت به تحول و بیداری عمیقتری منجر شوند.
زمینست چون مادر مهرجوی
همه رستنی ها چو پستان اوی
هوش مصنوعی: زمین مانند مادر است که عشق میورزد؛ تمامی گیاهان و محصولات مانند شیر از سینه او میروید.
بچه گونه گون خلق چندین هزار
که شان پروراند همی در کنار
هوش مصنوعی: این جمله به تصویر کشیدن تنوع و تعدد افرادی اشاره دارد که به طور مشابهی پرورش یافته و تربیت شدهاند. به عبارت دیگر، به تعداد زیاد افرادی که با ویژگیها و خصوصیات گوناگون در کنار یکدیگر زندگی میکنند، اشاره میکند.
زمین جای آرام هر آدمیست
همان خانه کردگار از زمیست
هوش مصنوعی: زمین محل آرامش هر انسان است و همان طور که خانه خدا نیز بر روی زمین قرار دارد.
بساط خدایست هرکه به راز
بر او شد، توان نزد یزدان فراز
هوش مصنوعی: هر کسی که به شناخت و راز خداوند نائل شود، از مقام و مرتبه بالایی در نزد خدا برخوردار خواهد بود.
همو قبلهٔ هر فرشته است راست
بدان کز گلش بود چو آدم که خاست
هوش مصنوعی: او همان قبلهی هر فرشته است، چون از گل او بود که آدم به وجود آمد.
گهرهای کانی وی آرد همی
جهان هم بدو نیز دارد همی
هوش مصنوعی: جواهرات و سنگهای قیمتی پیدا شده در زمین، همیشگی و جاویدان نیستند و دنیای ما نیز به همین ترتیب است که به وجود آنها وابسته است.
زمینست هر جانور را پناه
تن زنده و مرده را جایگاه
هوش مصنوعی: هر موجودی در این دنیا، چه زنده و چه مرده، در زمین جایی برای زندگی و آرامش دارد.
همو بردبارست کز هر کسی
کشد بار اگر چند بارش بسی
هوش مصنوعی: فردی که میتواند مسئولیتهای دیگران را بپذیرد و به دوش بکشد، واقعاً باطنی صبور و بزرگواری دارد، حتی اگر در این مسیر بار زیادی را متحمل شود.
زمین آمد از اختران بهره مند
هم از هر سه ارکان ط چرخ بلند
هوش مصنوعی: زمین از ستارهها بهرهمند شده و همچنین از هر سه رکن کبیر آسمانی استفاده میکند.
همو عرصه گاهیست شیب و فراز
معلق جهانبانش گسترده باز
هوش مصنوعی: دنیا یا زندگی پر از چالها و فراز و نشیبهاست و این شخص که در تصویر است، در این میدان وسیع و متنوع، توانایی گسترش و اثرگذاری دارد.
ز هر گونه نو جانور صد هزار
کند عرض یزدان درین عرصه راز
هوش مصنوعی: از هر نوع موجود جدیدی، صد هزار نمونه در این جهان به مقام و اعتبار خداوند عرضه میشود.
چو جای نمازست گشتهست پست
همه در نماز از برش هرچه هست
هوش مصنوعی: وقتی که مکان نمازگاه پایین آمده، همه چیز در نماز در برابر او قرار گرفته است.
از و راست مردم دو تا چارپای
نگون رستنی که نشسته به جای
هوش مصنوعی: در اینجا به دو گروه مردم اشاره شده که به مانند چهارپایانی هستند که در مکانی ساکن شدهاند و از نظر وضعیت و حال، به طور ناخوشایند و نامناسبی قرار دارند. این تصویر به نوعی انتقاد از وضعیت انسانی و اجتماعی آنهاست.
همان اختران از فلک همچنین
همه سا جدانند سر بر زمین
هوش مصنوعی: ستارهها از آسمان همگی به همین صورت، سر به زیر دارند و متواضعانه در برابر زمین ایستادهاند.
هوا و آتش و آب هریک جداست
زمین هر چهارند یکجای راست
هوش مصنوعی: هوا، آتش و آب هر یک به تنهایی وجود دارند، اما زمین همه این عناصر را در یک مکان واحد جای داده است.
نیابی نشان وی از هر سه شان
و زیشان در او بازیابی نشان
هوش مصنوعی: هر یک از آن سه عنصر را نمیتوانی در او بیابی، اما از او میتوانی نشانههایی از آنها را دوباره کشف کنی.
زمین را به بخشنگی یار نیست
چنان نیز دارنده زنهار نیست
هوش مصنوعی: زمین به کسی که میخواهد آن را تقسیم کند، یاری نمیرساند، و همچنین کسی که مالک است، در امان نیست.
گر از تخم هر چش دهی زینهار
یکی را بدل باز یابی هزار
هوش مصنوعی: اگر از هر چشمی که میکاشتی، مراقب یکی باشی، هزار چیز دیگر به دست میآوری.
چو خوانیست کآرد بر او هر زمان
بی اندازه مردم همی میهمان
هوش مصنوعی: چون خوانی وجود دارد که هر بار به اندازهی دلخواه، مردم بر آن مهمان میشوند.
نه هرگز خورشهاش بّرد ز هم
نه مهمانش را گردد انبوه کم
هوش مصنوعی: در اینجا به این نکته اشاره شده که خورشها همیشه خوشمزه و مطلوب نیستند و همچنین مهمانها ممکن است در تعداد کم یا زیاد بیایند، اما این مسأله تغییری در کیفیت غذا ندارد. به طور کلی، تمامی خوراکیها و مهمانیها ممکن است به شکلهای مختلفی برگزار شوند و از این رو نمیتوان انتظار کیفیت یکسانی را داشت.
زمین قبلهٔ نامور مصطفی است
از او روی برگاشتن نارواست
هوش مصنوعی: زمین، محل عبادت و توجه پیامبر بزرگوار اسلام، حضرت محمد (ص) است و نگاه کردن به غیر او در این مکان نادرست و ناپسند است.
گر آتش به آمد بر مغ چه باک
از آتش بد ابلیس و آدم زخاک
هوش مصنوعی: اگر آتش بر سر ما بیفتد، چه اهمیت دارد که آتش شیطان و آدم از خاک باشد؟
ببین زین دو تن به کدامین کسست
همان زین دو بهتر نشان این بسست
هوش مصنوعی: به هر دوی این افراد نگاه کن و ببین که به کدامیک از آنها میتوان بیشتر اعتماد کرد و کدامیک بهتر است.
زمینست گنج خدای جهان
همان از زمینست فخر شهان
هوش مصنوعی: زمین مانند گنجی از جانب خداوند است و از همین زمین، پادشاهان دارای افتخار و عظمت میشوند.
پرستنده او مه و آفتاب
همیدون فلک زآتش و باد و آب
هوش مصنوعی: پرستنده او همانند ماه و خورشید است و عالم هم از آتش، باد و آب تشکیل شده است.
رهی وار گردش دوان کم وبیش
چو شاهی وی آرمیده بر جای خویش
هوش مصنوعی: با حرکتی شبیه به یک پادشاه که در جای خود نشسته است، من نیز به آرامی و با اندکی تغییر در مسیر خود در حال حرکت هستم.
همیدون تموز و دی اش چاکرست
بهارش مشاطه خزان زرگرست
هوش مصنوعی: تابستان و زمستانش به عنوان خدمتکاران بهار و پاییز، بهار را آرایش میکنند و پاییز را مانند زرگری که زینت میبخشد، زیبا میسازند.
ز زرّ و گهر این نثار آورد
ز دیبا همی آن نگار آورد
هوش مصنوعی: از طلا و جواهر این هدیه را آورد و از پارچهٔ نرم نیز آن زیبایی را به ارمغان آورد.
یکی زر بفتش دهد خسروی
یکی شارها بافدش هندوی
هوش مصنوعی: شخصی که سلطنت را به او میدهند، یکی دیگر با هنر خود پارچهای زیبا میبافد.
همش عاشقست ابر با درد و رشک
کش از دیده هزمان بشوید به اشک
هوش مصنوعی: ابر همیشه عاشق است و به خاطر درد و حسادت، اشکهایش را از چشمش میشوید.
گهی ساقی و کاردانش بود
گهی چتر و گه سایبانش بود
هوش مصنوعی: گاهی او نقش ساقی و یا کاردانی را دارد و گاهی مانند چتر یا سایبانی برای دیگران عمل میکند.
زمین چونش مردم نباشد گمست
زمین را پرستنده هم مردمست
هوش مصنوعی: اگر زمین انسانهایی نداشته باشد، به بیهویتی دچار میشود. در واقع، حتی زمین نیز وابسته به انسانهاست و آنها به نوعی عبادتکنندگان آن به شمار میروند.
خور و پوشش تنش را زوست چیز
هم ایزد از او آفریدست نیز
هوش مصنوعی: خوراک و پوشاک بدن او به خودی خود از اوست و همچنین، خداوند او را نیز آفریده است.
همی از زمین باشد آمیختن
وز او بود خواهد برانگیختن
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که همه چیز از زمین نشأت میگیرد و از آن ناشی میشود. همچنین، آنچه از زمین برخاسته است، به یک نوع برانگیختگی و خودآگاهی تبدیل خواهد شد.
ازین چار ارکان که داری بنام
ببین کاین هنرها جز او را کدام
هوش مصنوعی: از این چهار رکن که در زندگیات وجود دارد، نگاهی به آنها بنداز و ببین که آیا غیر از این شخص، هنری دیگری وجود دارد؟
