شمارهٔ ۱۴ - از کفم رها

هوش مصنوعی: عارف اعلام کرده که این آهنگ را بعد از جدایی از استاد علی‌محمد معمارباش، که دوست وفادارش بود، در بین مسیر قم و اصفهان ساخته است. این اثر مربوط به سال ۱۳۲۹ هجری قمری است.

هوش مصنوعی: دل من دیگر آرامش ندارد و احساساتم از کنترل من خارج شده است.

بدین شیوه ره پیمودن و از این درِ رهایی و سرخودی و ولنگاری وارد آمدن _که دل آن را برگزیده است و در بیت نخستْ سخنِ آن رفت_ باعث شده تا آن دلِ در مدار و سر به راه، هرزه‌گرد و گیج و گم‌راه شود و پاکی و معصومیّتش از دست برود و نتیجتاً دیگر این دل، در مدارْ نه، بلکه هرز می‌گردد! (در بارهٔ عیب قافیه _با توجه به ساکن بودن آخر «مدار»_ در این بیت نیز، باید گفت که: گاهی شاعرِ نغمه‌دان و قافیه‌پرداز، موسیقی برایش در اولویت قرار داشته و چنین خطاهایی از او سر می‌زده است. تا حدی که حتی حافظ نیز از این ماجرا مستثنا نیست. برای اطمینان، بررسی کنید قافیه را در بیتِ «صلاح کار کجا و من خراب کجا/ببین تفاوت ره کز کجاست تا به کجا».)

هوش مصنوعی: بدتر از دل هیچ چیزی نیست، زیرا دل تنها به ننگ و شرمساری دارای کار و تلاش است.

شرمندهٔ چشم خون‌بار خود هستم؛ چراکه به خاطر من، زیر بار ستم و فشارِ دل بوده است!

هوش مصنوعی: هر جا که رفت و برنگشت، دل از بس انتظار کشید، چشمانش به خاطر نگرانی و چشم‌به‌راهی، رنگ باخت و سفید شد.

هوش مصنوعی: زندگی‌ام به هدر رفت و تمام اعتبار و آبرویم را در عشق باختم.

هوش مصنوعی: بعد از این ضرر، آیا واقعا احمق هستم که بخواهم کمر خود را زیر بار سنگین دل خم کنم؟

من و دل از آنچه گذشت و تقصيرمان بود، پشیمانیم و پشت دست خود را داغ گذاشته ایم که دیگر کاری به کار یکدیگر نداشته باشیم.

مثل لاله او را داغدار می‌کنم.  تا کی خار و خفیف دل باشم.

هوش مصنوعی: مانند رستم که از تیر غم نابینا شد، من نیز دل اسفندیار را می‌شکنم.

هوش مصنوعی: از چشمانم اشک‌های دل را می‌ریزد، اما من از این وضعیت خوشحالم، زیرا این درد و غم را انتخاب کرده‌ام.

هوش مصنوعی: افتخار یک مرد به راستگویی و درستکاری اوست و اعتبار او تحت تأثیر ضعف یا شکست قرار می‌گیرد.

هوش مصنوعی: عارف تا کی می‌خواهد خود را بزرگ جلوه دهد؟ هرچند شیر هم نمی‌تواند دل را شکار کند.

هوش مصنوعی: پادشاهان قوی و توانا در سایه قدرت قلبی و احساسات خود به تدریج ناپدید شدند.