برگردان به زبان ساده
ز ری سوی همدان رخت بست و بار گشاد
یگانه راد تقیزادهٔ بزرگنهاد
هوش مصنوعی: او از ری به سمت همدان حرکت کرد و لوازم سفرش را آماده نمود، همانگونه که مرد بزرگ و نیکوکار تقیزاده میکند.
زبان شدم ز زبان تمام تا گویم
به پیشگاه تو پیغام جمع تا افراد
هوش مصنوعی: من به زبان دیگران تبدیل شدهام تا پیام جمع را به تو برسانم.
خوش آمدی ز خوش آمد گذشته همه کس
به سان موکب گل مقدمت مبارک باد
هوش مصنوعی: خوش آمدی! از خوشامدگوییها و ورود تو، همه جا همچون یک کاروان گل، زیبایی و شادابی وجود دارد. ورود تو برای همه خوشایند و مبارک است.
بهار بهر پذیرایی تو گسترده است
بساط سبزه ز اردیبهشت تا خرداد
هوش مصنوعی: بهار به خاطر تو آماده شده و از اردیبهشت تا خرداد، زمین با سبزهها زینت یافته است.
به گلبنان دبستان دانش همچون گل
شکفته گشتی رویت شکفته روحت شاد
هوش مصنوعی: در مکانی همچون لبنان، دبستانی از دانش و علم شکل گرفته و تو مانند گلی شکفته شدهای. چهرهات درخشان و زیباست و روح تو شادمان است.
میان ملت ایران و آمریکا کرد
خود این ورود تو روح یگانگی ایجاد
هوش مصنوعی: ورود تو سبب شده که احساس اتحاد و همبستگی میان ملت ایران و آمریکا شکل بگیرد.
قوی بماند آن دولتِ قویبنیان
جوان زید ز نو این ملت کهنبنیاد
هوش مصنوعی: قدرت و استحکام یک ملت جوان و نوپا به واسطه بنیادهای قوی آن پابرجاست و باید این ملت کهن و با تاریخ غنی، جایگاه خود را در جهان حفظ کند.
ز پرتگاه سیهروز شام گمراهی
ز نور صبح معارف بخواه استمداد
هوش مصنوعی: از تیرهگی و ناامیدی شب که در جهل و انحراف است، از روشنی صبح که قرار است علم و معرفت را به ارمغان بیاورد، کمک و یاری بخواه.
به روزگار نژادی که داد دانش داد
چه شد که گشت ز بیدانشی نژند نژاد
هوش مصنوعی: در زمانهای که دانش و علم به مردم داده شد، چرا مردم به دلیل نادانی و عدم آگاهی خود دچار ناراحتی و افسردگی شدند؟
چو بوم شوم از آن مرز و بوم خیزد جهل
همای دانش در کشوری که تخم نهاد
هوش مصنوعی: زمانی که من در آن سرزمین ظهور کنم، نادانی از آنجا دور میشود و علم و دانش در کشوری که بذر آن کاشته شده است، رشد خواهد کرد.
به سرنگونیِ ضحّاک جهل چیره شود
همیشه علم از این پس چو کاوهٔ حداد
هوش مصنوعی: پس از سرنگونی ضحاک، همواره علم بر جهل غالب خواهد شد، مانند کاوهٔ حداد که برای آزادی و روشنایی تلاش کرد.
خراب کشور ایران ز دست مدرسه گشت
مگر دوباره ز دارالفنون شود آباد
هوش مصنوعی: کشور ایران به خاطر مشکلات آموزشی آسیب دیده است، اما امید است که دوباره با تلاش در مراکز آموزشی، مانند دارالفنون، رونق و آبادانی خود را باز یابد.
برای صرف معارف محل به جز اوقاف
نبود و نیست من این گفتم هر چه باداباد
هوش مصنوعی: در اینجا گفته میشود که برای تأمین هزینههای آموزشی و فرهنگی، هیچ منبعی جز سازمان اوقاف وجود ندارد و این موضوع تا کنون نیز تغییر نکرده است. من این را به زبان خودم بیان کردم و هر چه پیش آید، پیش آید.