برگردان به زبان ساده
بدان خدای که در جست و جوی قدرت او
مسافران فلک را قدم بفرسودست
هوش مصنوعی: بدان خدایی که در تلاش برای کسب قدرتش، مسافران آسمانها را به حرکت درآورده است.
به دست احمد مرسل به کافران قریش
هزار معجزهٔ رنگ رنگ بنمودست
هوش مصنوعی: احمد، پیامبر فرستاده شده، برای قریش که کافران بودند، هزار معجزه با اشکال گوناگون نشان داد.
ز ناودان قضا آب حکم بگشادست
به لاژورد بقا بام چرخ اندودست
هوش مصنوعی: آب قضا از ناودان رهایی یافته و به سقف آسمان که مانند لاجوردی رنگین است، جاری شده است.
کمال لم یزل و ذات لایزالی اوی
ز هرچه نسبت نقصان بود برآسودست
هوش مصنوعی: کمالی که همیشه بوده و ذات بیپایانی دارد، از هر گونه عیب و کمبودی آزاد است.
مقدسی است که آسیب دامن امکان
بساط بارگه کبریاش نبسودست
هوش مصنوعی: مکان مقدسی وجود دارد که هیچ آسیبی به دامنهی وجود و عظمت او نرسیده است.
ز راه حکمت و رحمت عموم اشیا را
طریق کسب کمالات خاص بنمودست
هوش مصنوعی: از راه دانش و مهربانی، همه موجودات را راهی برای دستیابی به کمالات ویژه نشان دادهاند.
مشاعل فلکی را ز کارخانهٔ صنع
بهین و خوبترین رنگ و شکل فرمودست
هوش مصنوعی: ستارهها و اجرام آسمانی را از بهترین و زیباترین مواد و اشکال ساختهاند.
چنان که طرهٔ شب را به قهر شانه زدست
به لطف آینهٔ جرم ماه بزدودست
هوش مصنوعی: چنان که شب را با ناز و زیبایی خاصی به نظم درآوردهاند، همچنین در آینههای درخشان، اثر روشنایی ماه را از آن پاک کردهاند.
ز عدل شاملش اندر مقام حیز خاک
نهاده هریکی از چار طبع و نغنودست
هوش مصنوعی: از برکت عدالت او، هر یک از چهار عنصر (خاک، آب، هوا و آتش) در جایگاه خود قرار گرفتهاند و به نوعی هماهنگی و تعادل رسیدهاند.
خمیرمایهٔ بخشش به خاک بخشیدست
برآنکه مرجع او خاک شد نبخشودست
هوش مصنوعی: خمیرمایهٔ بخشش از خاک گرفته شده و به همین خاطر، آن کسی که در نهایت به خاک برمیگردد، به دیگران بخشش نمیکند.
سوار روح به چوگان یای نسبت او
ز کوی گردون گوی کمال بربودست
هوش مصنوعی: سوار بر روی روح خود، با نشاط از سرزندگی و زیبایی، نسبت به او از مسیر آسمان به دنبال کمال و تمامیت هستی است.
درازدستی ادراک و تیزگامی وهم
طناب نوبتی حضرتش نه پیمودست
هوش مصنوعی: توانایی شناخت و تیزهوشی او همچون طناب بلندی است که او به نوبت آن را میپیماید، و این نشاندهنده عمق فهم و درک اوست.
جناب قدرت او را به قدر وسعت نطق
زبان سوسن و طوطی همیشه بستودست
هوش مصنوعی: این جمله میگوید که قدرت او را به اندازهای که زبان سوسن و طوطی میتوانند صحبت کنند، همیشه ستایش کردهاند. به عبارتی دیگر، از همان زمان که صحبت از قدرت او بوده، به زیبایی و طراوت سخن آنها نیز اشاره شده است.
کمین سلطنتش در مصاف کون و فساد
سنان لاله به خون دلش بیالودست
هوش مصنوعی: سلطنت او در جنگ با هستی و نابودی، به عنوان نشانهای از رنج و فشاری است که بر دل او آمده و او را به خون و اندوه مبتلا کرده است.
سیاه روی سپهر کبود کسوت را
رخش ز زنگ کدورت نخست بزدودست
هوش مصنوعی: در آسمان تیره و آبی، نیرنگها و کدورتهای اولیه را با تابش روشنی از چهرهاش زدوده است.
پس از خزانهٔ حسن و جمال خورشیدش
کفاف حسن و زکوة جمال فرمودست
هوش مصنوعی: پس از اینکه زیبایی و جمال خورشیدش به اتمام رسید، آن حسن و زیبایی که از او به وجود آمد، کافی و مورد نیاز است.
بیاض روز به پالونهٔ هوای مشف
هزار سال بر این تیره خاک پالودست
هوش مصنوعی: سفیدی روز روشناییاش را در شرایط هوای ملایم و دلپذیر به مدت هزار سال بر این زمین تاریک و ناچیز نثار کرده است.
گهی به خرج بخار از بحار کم کردست
گهی به دخل دخان بر اثیر بفزودست
هوش مصنوعی: گاهی بخار از دریا کم میشود و گاهی دود بر اثر شدت بخار افزایش مییابد.
ترا که میر خراسانی از ره تقدیم
بر آسمان و زمین قدر و جاه افزودست
هوش مصنوعی: تو که به عنوان میر خراسانی برگزیده شدهای، باعث افزایش مقام و قدر زمین و آسمان شدهای.
که انوری را بیخدمت مبارک تو
هرآنچه دیده ندیدست و گوش نشنودست
هوش مصنوعی: هر چیزی که انوری به چشم خود دیده و با گوش خود شنیده، به تو خدمت نمیکند و همهاش در خدمت توست.
در این سه سال چه در خواب و چه به بیداری
خیال رایت و آواز نوبتت بودست
هوش مصنوعی: در این سه سال، چه در خواب و چه در بیداری، همیشه به یاد تو و صدای نوبت تو بودم.
شکستهای امانی به عشوه میبسته است
درشتهای حوادث به حیله میبودست
هوش مصنوعی: شکستها و آسیبها به خاطر دسیسهها و فریبها به نظر زیبا و آرام میرسند، در حالی که رویدادهای دشوار و سخت با ترفندها و نیرنگهایی همراه هستند.
کنون حواشی جانش از قدوم فرخ تو
چو برگ گل همه شادیش توده بر تودست
هوش مصنوعی: اکنون کنارهای روح او به خاطر آمدن تو مانند برگ گل شاداب و خوشحال است و تمام شادیش هم مانند تودهای روی دستان توست.
که صورتی که ز من بنده آشنایی کرد
نه آنکه از لب من هیچ گوش نشنودست
هوش مصنوعی: کسی که به من و احساساتم آشنایی پیدا کرد، نه کسی که اصلاً به حرفهای من گوش نمیدهد.
نه بر زبان گذرانیدهام نه بر خاطر
نه بر عقیدت من بنده هرگز این بودست
هوش مصنوعی: من هرگز این موضوع را نه بر زبان آوردهام، نه به یاد داشتهام و نه به عنوان یک باور در ذهن داشتهام.