برگردان به زبان ساده
زهی نفاذ تو در سر کارهای ممالک
گرفته نسبت اسرار حکمهای الهی
هوش مصنوعی: عجب نفوذی داری در کارهای مملکتها و درک عمیقی از رازهای فرمانهای الهی!
مقال رفعت قدر تو پیش رفعت گردون
حدیث پایهٔ ما هست پیش پستی ماهی
هوش مصنوعی: مقام و ارزش تو بالاتر از مقام آسمانهاست، مانند اینکه پایه و اساس ما به اندازه پستی ماهی است.
چو وقفنامهٔ دولت قضا به نام تو بنوشت
چهار عنصر و نه چرخ برزدند گواهی
هوش مصنوعی: وقتی که سرنوشت و تقدیر به نام تو نوشته شد، چهار عنصر اصلی و نه آسمان بر آن گواهی دادند.
تویی که مسرع امرت ندید وهن توقف
تویی که عرصهٔ جاهت ندید ننگ تباهی
هوش مصنوعی: تو هستی که هیچ چیز نمیتواند تو را متوقف کند و هیچ فضایی نمیتواند به مقام و جایگاه تو آسیب برساند.
ز رشک رای منیر تو هیچ روز نباشد
که صبح جامه ندرد بر آسمان ز پگاهی
هوش مصنوعی: به خاطر زیبایی و روشنایی فکر تو، هیچ روزی نخواهد بود که صبح، لباسش را از آسمان نگیرد و بر زمین تن نکند.
اگر به رنج نداری که هیچ رنج مبادت
ز حسب واقعه بنویس چند بیت کماهی
هوش مصنوعی: اگر در زندگی مشکلات و سختیهایی نداری، هیچ ایرادی ندارد. ولی اگر بخواهی درباره رویدادهای زندگیات چیزی بنویسی، خوب است چند شعر هم به سبک خودت بسخنی.
به یاد تست همانا حدیث بخشش اسبی
که کهرباش چو بیند کند عزیمت کاهی
هوش مصنوعی: وقتی کسی به یاد تو میافتد، احساس بخشش و محبتش مانند اسبی است که وقتی ببیند علفی در راهش قرار دارد، از سرعتش میکاهد و به سمت آن میرود.
برون نمیشود از گوشم آن حدیث و تو دانی
حدیث اسب نیاید برون ز گوش سپاهی
هوش مصنوعی: هرگز از یادم نمیرود آن داستان و تو میدانی که داستان سپاهی همچنان در خاطرش ماندگار است و فراموش نمیشود.
و گربها بود آنرا بها پدید نباشد
پیادگی و فراغت به از عقیله و شاهی
هوش مصنوعی: بها و ارزش هر چیزی به کیفیت و ویژگیهای آن بستگی دارد. اگر چیزی باارزش باشد، نهتنها نیاز به زحمت و تلاش ندارد، بلکه زندگی راحتتر و آسودهتری را فراهم میآورد. زندگی با چیزهای با ارزش و نجیب بهتر از نداشتن آنهاست.
به عون تست پناهم که از عنایت گردون
چنانت باد که هرگز به هیچکس نپناهی
هوش مصنوعی: مرا در پناه خود پذیرا باش و از محبت آسمانیات بر من بگذر که امید دارم همیشه مورد توجه تو باشم و به کسی دیگر پناه نبرم.
مرا ز صورت حالی که هست قصه غصه
روا بود که بگویم به ناخوشی و تباهی
هوش مصنوعی: من از حالتی که دارم، داستان غم و اندوهی دارم که لازم است بگویم، حتی اگر بیان آن برایم سخت و دردآور باشد.
بدان خدای که اندر زمانه روز و شب آرد
اگرچه روز تمنی شبی بود به سیاهی
هوش مصنوعی: بدان خدایی که در این دنیا روز و شب را به وجود میآورد، حتی اگر روز، آرزوی شب را کند و شب به خاطر تاریکیاش باشد.
مرا ز حادثه حالیست آنچنانکه نخواهم
توانی ار به عنایت چنان کنی که بخواهی
هوش مصنوعی: من دچار وضعیتی شدم که به هیچ عنوان نمیتوانم از آن خارج شوم، مگر اینکه تو با مهربانی و دقتی که میخواهی، به من کمک کنی.
به بذل کوش که از مال و جاه حاتم طی را
اثر نماند به جز بذلهای مالی و جاهی
هوش مصنوعی: تلاش کن که از ثروت و مقام حاتم طایی چیزی جز بخششهای مالی و جایگاه اجتماعیاش باقی نماند.
بقات باد که تا مهر آسمان گیهگون
به خاصیت بنماید ز شوره مهر گیاهی
هوش مصنوعی: با وزش باد، تا زمانی که مهر (ماه مهر) در آسمان وجود دارد، طبیعت با رنگ و شادابی خود به نمایش میگذارد و از خاک خشک و شور، گیاهی تازه و سرسبز میروید.