برگردان به زبان ساده
ای به تدبیر قطب آن گردون
که ز تقدیر ساختست جدی
هوش مصنوعی: ای کسی که به حسن تدبیر، محور زندگی را در دست داری و سرنوشت را با برنامهریزی خود، به وجود آوردهای.
وی ز تشویر خاطرت خورشید
غوطها خورده در تموج خوی
هوش مصنوعی: او از یادآوری خاطراتت مانند خورشیدی است که در امواج خود غوطهور شده است.
هرچه مکنون خطهٔ اشیاست
همه با مکنت تو ادنی شییء
هوش مصنوعی: هر چیزی که در دل این عالم وجود دارد، در برابر توانایی و قدرت تو ناچیز است.
حکمت اندر نفاذ گشته چنان
که نگنجد در انقیادش کی
هوش مصنوعی: حکمت به قدری عمیق و قوی شده است که نمیتوان آن را در چارچوبهای محدود و قواعد سخت قرار داد.
ظل جاهت از آن کشیدهترست
که کند دور روزگارش طی
هوش مصنوعی: تadera بسیار بیشتر از آن است که زمان بتواند آن را تحت تاثیر قرار دهد یا از بین ببرد.
سیر حکمت از آن سریعترست
که برد مسرع ضمیرش پی
هوش مصنوعی: حرکت و پیشرفت حکمت بسیار سریعتر از آن است که ذهنی که به دنبال آن است بتواند به آن برسد.
گر تقلد کنی عمارت عصر
نشود هیچکس خراب از می
هوش مصنوعی: اگر پیروی از دیگران کنی، هیچکس در زمان خود از شراب خراب نخواهد شد.
آدم از نسبت وجود تو یافت
اختصاص خلقته بیدی
هوش مصنوعی: انسان به واسطه وجود تو، ویژگی خاص خود را پیدا کرده است.
چون عنان قلم روان کردی
آب گردد روان صاحب ری
هوش مصنوعی: وقتی قلمت را به حرکت درآوری، مانند آبی که روان میشود، شعر و فکر تو نیز به جریان خواهد افتاد.
چون رکاب کرم گران کردی
خاک بوسد عظام حاتم طی
هوش مصنوعی: وقتی که کرامت و بخشش تو زیاد شود، زمین برای احترام به بزرگی تو، فرش زیر پای تو خواهد شد.
قدرتت گفت روز عرض الست
چون جدا کرد اخطل از اخطی
هوش مصنوعی: در روزی که همه مخلوقها به وجود خداوند شهادت دادند، همان طور که اخطل از اخطی جدا شد، قدرت تو آشکار شد.
کای علی خرج این حشم برگیست
همتت گفت قد ضمنت علی
هوش مصنوعی: ای علی، هزینه این جمعیت (یا گروه) ناچیز است؛ ارادهات به من گفت که بر عهدهات این را ضمانت کردهام.
دوش با آسمان همی گفتم
بر سبیل سؤال مطلب ای
هوش مصنوعی: دیشب با آسمان درباره مسائل و سوالاتی که در ذهن داشتم صحبت میکردم.
که مدار حیات عالم کیست
روی سوی تو کرد و گفتا وی
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که کسی که موجب حیات و زندگی در این جهان است، به تو نگاه کرده و میگوید: "ای تو!" اشاره دارد به اهمیت و جایگاه خاص کسی در خلق و زندگی.
گفتم این را دلیل باید گفت
هیچ دانی که می چه گویی هی
هوش مصنوعی: من گفتم که باید دلیلی برای این موضوع بیان کنم. آیا تو میدانی دربارهی چه چیزی صحبت میکنی؟
میر آبست و حق همی گوید
و من الماء کل شیء حی
هوش مصنوعی: آب زندگیبخش است و تمام موجودات از آن تأمین میشوند.
تا که نی را چو سرو نیست قوام
در بهار و تموز و آذر و دی
هوش مصنوعی: نی نمیتواند مانند سرو استوار و محکم باشد، حتی در فصلهای بهار، تابستان، پاییز و زمستان.
باد پیشت جهان چو سرو به پای
پای تا سر کمر ببسته چو نی
هوش مصنوعی: باد به سمت تو میوزد و جهان مانند درخت سرو است که از پا تا کمر به خود پیچیده و آرام است مثل نی.
پوست بر دشمنت کفن گشته
همچو بر کرم قز تراکم قی
هوش مصنوعی: پوست آنقدر بر بدن دشمن چسبیده که مانند پیلهای شده است که کرم درونش زندگی میکند.