برگردان به زبان ساده
سرایندهٔ نامهٔ باستان
که از حال ساسان زند داستان
هوش مصنوعی: نویسندهٔ این نامهٔ قدیمی، داستان زندگی ساسان را روایت میکند.
بگوید که ساسان بهمن نژاد
همی زیستی در نشابور شاد
هوش مصنوعی: ساسان، نوه بهمن، در نشابور با شادی زندگی میکند و میگوید که همچنان در اینجا به سر میبرد.
شدی چون بهر پشت پیدا پسر
همی نام ساسان نهادی پدر
هوش مصنوعی: تو با آمدن پسری که به خاطرش پیدایت شد، همونطور که نام ساسان را بر پدر خود گذاشتی.
شبانان بدندی وگر ساروان
همه ساله در کوه و هامون روان
هوش مصنوعی: شبانی که در دشت و کوه به دنبال گلهاش میگردد، با وجود مشکلات و چالشها، همواره در حال حرکت و تلاش است. این نشاندهندهی استقامت و پایداری او در این مسیر است.
به استرخ بد بابک نامور
که فرخنده ساسانش آمد پسر
هوش مصنوعی: به استراحت و آرامش بپرداز و به یاد بیاور بابک نامدار را که پسر فرخنده ساسان به دنیا آمد.
مگر بود بابک ستاره شمار
به زیج و سترلاب بودیش کار
هوش مصنوعی: آیا ممکن است که بابک مانند ستارهشمار در علم نجوم و اندازهگیری موقعیت ستارهها ماهر باشد؟
بدانست کآید زساسان پدید
جوانی به کردار تابنده شیر
هوش مصنوعی: او درک کرد که جوانی مانند شیر درخشان و پرسرعت از فعالیتها و آثار زندگی جوانان به وجود میآید.
بر اورنگ ایران برآرد نشست
بگیرد همه زند، اوستا به دست
هوش مصنوعی: بر تخت ایران، بر پا خواهد خاست و همه زندانیان را آزاد خواهد کرد، اوستا در دست خواهد داشت.
درخت مهی زو شود باردار
کند تازه آیین اسفندیار
هوش مصنوعی: درختی بزرگ و سرسبز، میوهای تازه و خوشمزه را از خود به بار میآورد که به روشنی یادآور داستانها و ملیت اسفندیار است.
زساسان همی جست بیخ و نژاد
چو آگاه شد خاطرش گشت شاد
هوش مصنوعی: او از نسل و ریشهی خود باخبر شد و وقتی که این موضوع را فهمید، دلش شاد شد.
یکی کاخ بهر وی آباد کرد
به دامادی خود دلش شاد کرد
هوش مصنوعی: کسی برای دامادش کاخی زیبا ساخت و با این کار، دل او را شاد کرد.
چو نه ماه بگذشت از آن خوب چهر
یکی کودک آمد چو تابنده مهر
هوش مصنوعی: پس از گذشت نه ماه از آن زمان زیبا، یک کودک به دنیا آمد که مانند خورشید درخشان و تابناک است.
به مانند داریوش و هم چون زریر
نهادند نام ورا اردشیر
هوش مصنوعی: به مانند داریوش و زریر، نام او را اردشیر نهادند.
بیاموختندش هنرهای جنگ
بیفزود بر گوهرش هوش و هنگ
هوش مصنوعی: او هنرهای جنگی را آموخت و بر فهم و ذکاوتش افزوده شد.
ببالید برسان سرو سهی
بتابید زو دانش و فرهی
هوش مصنوعی: به خود ببالید و به خوبیمان، چون درخت بلند و زیبای سرو، به ما نور و دانش میبخشید.
چو آگاه گردید ازو اردوان
بدو اردوان داد دخت جوان
هوش مصنوعی: وقتی اردوان از موضوع مطلع شد، دختر جوان را به او تقدیم کرد.
هر آن کس که بد بابکی در ستخر
بدان پور فرخنده جستند فخر
هوش مصنوعی: هر فردی که در کمال نیکویی و زیبایی باشد، به فرزند خوشبخت و ارزشمند خود افتخار خواهد کرد.
نمود از که و مه یکی انجمن
زفرزانه و مردم رای زن
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که نشان از کیست و اینکه ماه و ستارهها چگونه یکدیگر را جمع کردهاند؛ این جمع اثر فرزانگان و حکمتهای بشری را نشان میدهد.
همی گفت این را بخوانیم راد
به گیتی نباشیم ازین نیز شاد
هوش مصنوعی: او میگفت که ما باید این را بخوانیم ای نیکوکار، تا در دنیا از این نیز خوشحالتر باشیم.
که من باشم از تخم اسفندیار!
به ایران بود اردوان شهریار!
هوش مصنوعی: من کیستم که به بزرگی اسفندیار باشم؟ تنها در ایران اردوان، پادشاهی معتبر است.
بگفتند یک سر که ما بنده ایم
به فرمان و رایت سر افکنده ایم
هوش مصنوعی: گفتند که ما همگی زیر دست هستیم و به فرمان و علم رهبرمان سر فرود آوردهایم.
چو پاسخ بدینسان شنید اردشیر
گزین ساخت پس لشگری شیرگیر
هوش مصنوعی: اردشیر پس از اینکه چنین پاسخی را شنید، تصمیم به انتخاب گروهی از جنگجویان دلیر گرفت.
گوی نام او ارتباک سترگ
که بد زاده ی مهرزاد بزرگ
هوش مصنوعی: نام او سبب دردسر بزرگی است، زیرا او زادهی مهرزاد بزرگ است.
زجهرم بیامد بدو یار گشت
سر اردشیر از فلک برگذشت
هوش مصنوعی: از جهرم یاری به دیدار او آمد و سر اردشیر از آسمان به زمین آمد.
وزان پس دمان اردشیر جوان
جهان تنگ بگرفت بر اردوان
هوش مصنوعی: پس از آن، اردشیر جوان به واسطه قدرت و توانایی خود جهان را بر اردوان تنگ کرد و به سلطه خود درآورد.
بجنگید با اردوان چند سال
زکردان شکسته شد آن بی همال
هوش مصنوعی: با اردوان چندین سال جنگیدند، تا اینکه آن شخص بیهمتا از کوردان شکست خورد.
دگر ره به کردان شبیخون نمود
سر بخت آن قوم وارون نمود
هوش مصنوعی: دیگر راهی به جنگجویان پیمود و سرنوشت آن مردم را تغییر داد.
به کرمان بجنگید با هفتواد
به جهرم ابا مهرک نوش زاد
هوش مصنوعی: در کرمان با هفتواد بجنگید و در جهرم با مهرک نوش به دنیا آمد.
به آوردگه اردوان را بکشت
همه ملک ایرانش آمد به مشت
هوش مصنوعی: در میدان نبرد، اردوان به قتل رسید و سرزمین ایران تحت تسلط او قرار گرفت.