برگردان به زبان ساده
زشاهان فزون بود او را منش
که بگذشت ستراپش از بیست و شش
هوش مصنوعی: او دارای ویژگیهایی است که از دیگر شاهان برتر بوده و به طور کلی نمیتوان او را با کسی مقایسه کرد. چون در مقایسه با دیگران، او از معیارهای بالاتری برخوردار است و به راحتی از سطح معمولی فراتر رفته است.
یکی شارسان ساخت زرنوش نام
به شوش اندر آن زیستی شاد کام
هوش مصنوعی: یک شخص با نام زرنوش در شوش زندگی میکرد و زندگی شادی داشت.
بیاراست جشنی چو خرم بهار
که هرگز نبیند چون او روزگار
هوش مصنوعی: جشنی را برپا کن همچون روزهای شاداب بهار، که هرگز هیچ زمانهای مشابه آن را تجربه نخواهد کرد.
کشیدند شیلانی آن جا سترگ
زهر سو بخواندند خورد و بزرگ
هوش مصنوعی: در آنجا، فردی بزرگ و مهم به سمت ما آمد و از هر سو به او توجه کردند و او را بزرگداشتند.
همانا در آن جشن و آن دستگاه
ز بانوی و شتی برنجید شاه
هوش مصنوعی: در آن جشن و دورهمی، شاه به خاطر صحبتهای بانوی شتی ناراحت شد.
یک ماهرو برگزید از یهود
سپس بانوی بانوانش نمود
هوش مصنوعی: یک زیبای خیرهکننده را از میان یهود انتخاب کرد و او را بهترین بانوی خود قرار داد.
که استیر خوانند نامش مگر
بدی مردخایش برادر پدر
هوش مصنوعی: در این بیت به یک فرد اشاره میشود که نامش "استیر" است و به نوعی بدی یا ناپسند بودن او به برادر پدرش مرتبط میشود. به عبارت دیگر، این فرد به خاطر رفتار یا ویژگیهایش به ویژه در خانواده خود مورد قضاوت و انتقاد قرار میگیرد.
جهان جوی هومان که دستور بود
هم از مردخا سخت رنجور بود
هوش مصنوعی: این بیت به نوعی به رنج و سختیهایی اشاره دارد که انسانها در دنیا با آن مواجه هستند، حتی اگر در جایگاهی بالا و مورد احترام قرار داشته باشند. در واقع، میگوید که حتی کسانی که در قدرت و مقام هستند، گاهی با مشکلات و دردها دست و پنجه نرم میکنند.
همی خواست کشتن یهودان همه
که او بود چون گرگ ایشان رمه
هوش مصنوعی: او میخواست که همه یهودیان را از بین ببرد چون مانند گرگ در میان گلهی آنها بود.
ز نیروی آن بانوی حورزاد
سر خویش را داد هومان به باد
هوش مصنوعی: به دلیل قدرت و زیبایی آن زن افسانهای، هومان سرش را به باد سپرد و تمام وجودش را تحت تأثیر قرار داد.
ازو گشت ایران سراسر غمی
که شد آرز و بزم بودش همی
هوش مصنوعی: ایران به خاطر او پر از غم شد، چرا که آرزوها و جشنها دیگر وجود نداشت.
یکی خواجه بد نام او مهر داد
که از شاه جانش نبد هیچ شاد
هوش مصنوعی: یک فرد ثروتمند و بدنام، هدیهای به او داد تا از شاه نترسد و خوشحال نباشد.
به همراهی نامور اردوان
بکشتند مرشاه را هردوان
هوش مصنوعی: در اینجا گفته میشود که به کمک شخصی به نام اردوان، مرشاه به قتل رسید. این نشاندهنده همکاری بین اردوان و شخص دیگری برای کشتن مرشاه است.
توانه همی گفت با اردشیر
که دارا بکشته است فرخ زریر
هوش مصنوعی: توانه به اردشیر گفت که دارا، فرخ زریر را کشته است.
برفتند و او را بکشتند زار
به کین خواهی نامور شهریار
هوش مصنوعی: آنها رفتند و او را با ناراحتی و از روی انتقام کشتند، به خاطر اینکه میخواستند انتقام شهریار مشهور را بگیرند.
دریغ آن نبرده زریر سوار
همان شاهزاده که شد کشته زار
هوش مصنوعی: زریر سوار از دست دادن خود را بیدلیل نمیداند، همانطور که شاهزادهای که به طرز دردناکی کشته شد، ارزش و اهمیت خود را حفظ کرده است.