برگردان به زبان ساده
سال سی و شش نهد زین شاه آزادی برخش
می دهد سالار قدرت هر کسی را بهر و بخش
هوش مصنوعی: در سال سی و شش، شاه آزادی را به ارمغان میآورد و قدرت را به همه میبخشد.
راست می بینم که آشوبی بود در سی و دو
حق همی داند که من آن روز شادم یا که تو
هوش مصنوعی: به نظر میرسد که در روز سی و دو، وضعیتی آشفته و نامناسب وجود داشت، و تنها خودم میدانم آیا در آن روز خوشحال بودم یا تو.
لشکر روس است سرگردان و مغلوب و زبون
ساحل بحر خزر قفقاز گردد پر ز خون
هوش مصنوعی: لشکر روس در حال سرگردانی، شکست خورده و درمانده به ساحل دریای خزر در قفقاز میرسد و زمین آنجا مملو از خون است.
هر کشیشی مات بینم هر صلیبی دستگیر
تا بموت از ساحت تفلیس خواهد شد اسیر
هوش مصنوعی: در اینجا شاعر به مشاهده کشیشهایی میپردازد که در وضعیتی گیج و سرگردان به نظر میرسند و صلیبهایی در دست دارند. این وضعیت به گونهای است که گویا آنها در انتظار مرگ هستند و در نهایت به دست تفلیس (شهر گرجستان) گرفتار خواهند شد. این بیت به احساساتی همچون ناامیدی و درگیری روحی اشاره دارد که این کشیشها با آن مواجهاند.
ظلم و جور از ملک ایران خارج و فانی شود
تا رواج و رونق دین مسلمانی شود
هوش مصنوعی: ظلم و ستم باید از سرزمین ایران برطرف گردد تا دین اسلام به خوبی انتشار پیدا کند و زندگی مردم رونق بگیرد.
روس پر آشوب و ایران است آرام آن زمان
غلغل اندازد به گردون بانگ اسلام آنزمان
هوش مصنوعی: در آن زمان که روسیه در آشفتگی و به هم ریختگی است، ایران در آرامش به سر میبرد و در همین حال صدای اسلام به آسمانها بلند میشود.
فتوی قتل عدو نزدیک شد یابد به روز
روشنی گیرد در ایران این چراغ نیمسوز
هوش مصنوعی: فتوا برای قتل دشمن به زودی صادر خواهد شد و در ایران، این موضوع همچون چراغی نیمه روشن در روزی روشن به وجود خواهد آمد.
هر چه سردار است و سنگین بنگری زرین کمر
هر که حقگو بود و حق بین می شود صاحب هنر
هوش مصنوعی: هر کسی که به حقیقت و انصاف نگاه کند و راستگو باشد، به طرز شایستهای مورد احترام و اعتبار قرار میگیرد، حتی اگر در ظاهر جایگاه بالایی نداشته باشد.
ظلم بر باد اندر آید عدل گردد برقرار
علم و فضل عالمان تا حشر گردد پایدار
هوش مصنوعی: ظلم و ستم به زودی از بین خواهد رفت و حق و عدل برقرار خواهد شد. دانش و دانشمندان تا روز قیامت ثابت و پایدار خواهند ماند.
اینچنین روز ابتدای شادی اسلام شد
لیک اندر سی و چار این فتنه ها آرام شد
هوش مصنوعی: این روز، آغاز خوشحالی و سربلندی اسلام بود، اما پس از سی و چهار سال، این رخدادها و آشفتگیها به آرامش رسیدند.
دیده تیمور بیدار است اندر روز و شب
از پی نظم و رواج دین سالار عرب
هوش مصنوعی: تیمور همواره هوشیار و بیدار است، چه در روز و چه در شب، تا به برقراری و ترویج دین پیشوای عرب بپردازد.