برگردان به زبان ساده
حال عالم سر به سر پرسیدم از فرزانهای
گفت: یا خاکیست یا بادیست یا افسانهای
هوش مصنوعی: هستی و حال و هوای انسانها را از یک آدم دانا پرسیدم. او در پاسخ گفت: یا به طبیعتی ساده و بیروح شبیه است، یا به جریانی پویا و نامحدود تعلق دارد، یا اینکه فقط یک داستان و خیال است.
گفتمش، آن کس که او اندر طلب پویان بود؟
گفت: یا کوریست یا کرّیست یا دیوانهای
هوش مصنوعی: به او گفتم: آن کسی که در پی طلب است، چه حالتی دارد؟ او پاسخ داد: یا اینکه نابینا است یا ناشنوا یا اینکه دیوانهای.
گفتمش: احوال عمر ما چه باشد عمر چیست؟
گفت: یا برقیست یا شمعیست یا پروانهای
هوش مصنوعی: از او پرسیدم که وضعیت زندگی ما چگونه است و عمر چیست؟ او پاسخ داد که عمر ممکن است مانند یک برق زودگذر، یا مانند شمعی که به تدریج میسوزد، یا همچون پروانهای باشد که لحظهای میرقصد و میگذرد.
بر مثال قطرهٔ برف است در فصل تموز
هیچ عاقل در چنین جاگاه سازد خانهای؟!
هوش مصنوعی: این جمله به این معناست که هیچ انسان عاقلی در جایی که شرایط مناسب زندگی نیست، مثل مکان سردی در فصل گرما، خانه نمیسازد. در واقع، اشاره به این دارد که در شرایط نامناسب، تصمیمات درست نمیگیرند.
یا مثال سیل خانست آب در فصل بهار
هیچ زیرک در چنین منزل فشاند دانهای؟
هوش مصنوعی: در بهار، مانند سیل، آب فراوان و جان تازهای به طبیعت میبخشد. در این زمان هیچ فرد باهوشی در چنین مکانی دانهای نمیکارد.
فیلسوفی گفت: اندر جانب هندوستان
حکمتی دیدم نوشته بر در بتخانهای
هوش مصنوعی: یک فیلسوف میگوید که در هند، جملات حکیمانهای را بر در ورودی یک معبد بت پیدا کرده است.
گفتم: آن حکمت چه حکمت بود؟ گفت: این حکمتست
آدمی را سنگ و شیشه چرخ چون دیوانهای
هوش مصنوعی: گفتم: آن حکمت چه معنایی دارد؟ او پاسخ داد: این حکمت این است که آدمی مانند دیوانهای است که سنگ و شیشه را به هم میچرخاند.
نعمت دنیا و دنیا نزد حق بیگانه است
هیچ عاقل مهر ورزد با چنین بیگانهای؟
هوش مصنوعی: دنیا و نعمتهای آن در نظر خداوند ارزش خاصی ندارند. بنابراین، هیچ آدم عاقلی با چیزی که نزد خداوند بیارزش است و به نوعی بیگانه است، پیوندی برقرار نمیکند.