برگردان به زبان ساده
از مهمان مشایخ جبل است، از درویشان صادق صحبت کرده با عبداللّه خراز و مه ازو یگانه بوده از مشایخ در طریقت نیکوی. وی گفته است: روزه سه است: صوم الروح بقصر الامل و صوم العقل بخلاف الهوی و صوم النفس بالامساک عن الطعام والمحارم. و هم وی گفت: من قتله الحب احیاه القرب. و هم وی گفت: العارف من جعل قلبه لمولاه و جسده لخلقه.
هوش مصنوعی: این فرد از مهمانان مشایخ جبل است و درباره درویشان صادق با عبداللّه خراز صحبت کرده و او را یگانهای در طریقت نیکو میدانسته است. او میگوید که روزه به سه قسم تقسیم میشود: روزه روح که به معنای کوتاه کردن آرزوهاست، روزه عقل که به معنای مخالفت با هوای نفس است و روزه نفس که به کنترل خوردن غذا و دوری از محرمات مربوط میشود. او همچنین میگوید آن کسی که عشق را کشته، به وسیله نزدیکی به خدا زنده میشود. و در پایان اشاره میکند که عارف کسی است که قلبش را برای خدا و جسمش را برای مخلوق اختصاص داده است.
شیخ الاسلام گفت: که وی شب سه قسم کرده بود: سه یکی نماز کردی و سه یکی قرآن خواندی، و سه یکی مناجات کردی. و باین بیت برخود میزاریدی:
شیخ الاسلام گفت: که شب را سه قسمت کرده بود؛ یک سوم نماز میگزارد، یک سوم قرآن میخواند و یک سوم شب را نیایش میکرد و با این بیت زار میگریست:
ولقد لسعت حیة الهوی کبدی
فلا طبیب لها و لاراق
هوش مصنوعی: به راستی که عشق مانند یک مار زهری در دل من نفوذ کرده است، و نه پزشکی برای درمان آن وجود دارد و نه کسی که بخواهد خون من را بریزد.
الا الحبیب الذی شفعت به
فعنده رقیتی و تریاق
هوش مصنوعی: ای معشوقی که به خاطر تو شفاعت میکنم، نزد توست راز و دردی که دارم و درمانم.
وی گفت: التواضع قبول الحق ممن کان به. و سئل عن التصوف، فقال: الاخلاق المرضیه. استاد عباس بن الشاعر ایذ از وی پرسیدند: که فقیر که بود؟ گفت: او کش باو هیچ حاجت نبود. شیخ الاسلام گفت: ازان باو حاجت نبود، کش حاجت همه او بود و بس.
هوش مصنوعی: او گفت: تواضع به معنی پذیرش حقیقت از کسی است که آن را بیان میکند. درباره تصوف نیز پرسیده شد و او پاسخ داد: اخلاق پسندیده. استاد عباس بن الشاعر از او پرسید: فقیر کیست؟ او گفت: فقیری است که به هیچ چیزی نیاز ندارد. شیخ الاسلام افزود: او به هیچ چیز نیاز ندارد، زیرا همه نیازها به او وابسته است و بس.
