برگردان به زبان ساده
شیخ الاسلام گفت: از ظریفان بوده، بغدادیست، خادم ابرهیم خواص بوده در سماع بمرد در دوستی، در سنه عشرین و ثلثمائه برفته با شیخ ابو عمرو دمشقی و بوعمران مزین رازی.
هوش مصنوعی: شیخ الاسلام گفت: او شخصی با ذوق و ظریف است که اهل بغداد بوده و خدمتگزار ابراهیم خواص بوده است. در حین سماع (موسیقی عرفانی) به دلیل عشق و دوستی جان سپرده و در سال بیستم و سیصد (معادل سال 320 هجری) همراه با شیخ ابو عمرو دمشقی و بوعمران مزین رازی سفر کرده است.
شیخ الاسلام گفت: که بوالحسین دراج از بغداد برفت به ری آمد بزیارت یوسف حسین رازی ترا. گفت: ارترا در راه کسی سرای آراسته و کنیزک نیکو دادی، آن ترا از زیارت من مانع بودی؟ گفت: ار بودی ندانم، اللّه خود نیاموز مرا بدان.
هوش مصنوعی: شیخ الاسلام گفت که بوالحسین دراج از بغداد به ری رفت تا یوسف حسین رازی را زیارت کند. در راه او خانهای آراسته و کنیزکی زیبا دید و از او پرسید آیا این چیزها مانع دیدار او با من نشده است؟ بوالحسین پاسخ داد: اگر چنین است، نمیدانم، خداوند خود مرا به این امور آگاه نکند.
شیخ الاسلام گفت: کی جواب سخت نیکو باز داد و خود ازو نمیبایست پرسید شیخ الاسلام گفت: کی ابوالحسین سلامی مردی بزرگ بود و صاحب تاریخست. وی گفت: که عیسی موصلی راهب بود وی گفت: که بر مسلمانان آیتی فرود آمد، ندانم، که از بس آن آیت اللّه را چون آزاراند؟ ما یکون من نجوی ثلثه الاهورا بعهم. الآیه.
هوش مصنوعی: شیخ الاسلام گفت: چه کسی به سختی به خوبی پاسخ داد و نباید از او سوال کرد. شیخ الاسلام همچنین اشاره کرد که ابوالحسین سلامی شخصیتی بزرگ و تاریخنویس بود. او روایت کرد که عیسی موصلی، راهب بود و گفت که بر مسلمانان آیتی نازل شده است. او نمیداند که آیا به علت آن آیت خداوند را آزار دادهاند یا نه. سپس به آیهای اشاره کرد که میگوید: "هیچ گروهی از آنان، جز سه نفر نمیتوانند در پنهانی با هم سخن بگویند."
شیخ الاسلام گفت: کی بوالحسین مالکی نام وی احمد بن سعید المالکی بغدادیست و فصیح بود با جنید و نوری٭ و آن طبقه صحبت کرده، بطرسوس بوده و آنجا برفته وی گفت: که این طایفه را فقیر خوانند از بهر آنک ایشان بدو گیتی فرو نمیآیند.
هوش مصنوعی: شیخ الاسلام بیان کرد که کی بوالحسین مالکی، که نام واقعی او احمد بن سعید المالکی بغدادی است، فردی فصیح و مؤثر بوده است. او با افرادی نظیر جنید و نوری صحبت کرده و به طورسوس سفر کرده است. او اذعان داشت که این گروه به عنوان فقیر شناخته میشوند، زیرا آنها به دنیا وابستگی نداشته و کمتر به امور دنیوی توجه میکنند.
شیخ الاسلام گفت: که این مرد بر قنطرهٔ بگذشت بود ار بود شاید و گر نبود شاید، اللّه کاروی خود میسازد وی حکایت کند از سماع نوری و جنید٭ شیخ الاسلام گفت: کی بوالحسین هاشمی گوید کی از جنید پرسیدند: کی دل کی خوش بود؟ گفت: آن وقت که او در دل بود.
هوش مصنوعی: شیخ الاسلام گفت: این مرد بر روی پل گذر میکرد و ممکن است بود یا ممکن است نبود. خداوند کارهای خود را انجام میدهد و او از تجربه نور و جنید صحبت میکند. شیخ الاسلام همچنین نقل کرد که بوالحسین هاشمی گفته است وقتی از جنید پرسیدند که دل چه زمانی خوش است، او پاسخ داد: زمانی که خدا در دل باشد.
شیخ الاسلام گفت: که او سخن با جوانمردان میگفت، در دل یاد او بود و مهر او بود و صحبت او بود. و گفت: که کی خوش شود؟ کی او ناظر او بود. کی خوش بود؟ کی او حاضر بود.
هوش مصنوعی: شیخ الاسلام فرمود که او با جوانمردان صحبت میکرد و در دلش یاد و محبت آن شخص بود و حرفهای او را به یاد داشت. او پرسید که چه زمانی او خوشحال میشود؟ چه زمانی او به او توجه دارد؟ چه زمانی او خوشحال است و در کنار او حاضر است؟