میدان هفدهم معاملتست

خواجه عبدالله انصاری » صد میدان » میدان هفدهم معاملتست

از میدان تقوی میدان معاملت زاید. قوله تعالی: «و أتمروا بینکم بمعروف». حسن معاملت سه رکن است: اول انصاف، دیگر بذل بفضل، سیم ایثار بلطف. انصاف دادن بسه چیز توان: از خود ننگ داشتن، و از مجازات ترسیدن، و بقدر خود کوشیدن. و بذل بسه چیز توان: از خساست گریختن، وعز جوانمردی بدیدن، و نیوشیده بشناختن. و ایثار بسه چیز توان: آیین به پیوستگی بر مناقشت خلق برگزیدن، و شادی جاوید بر شادی عاریتی برگزیدن، و شرف ابد بر شغل این گیتی برگزیدن. معاملت با خود بخلاف، با خلق بانصاف، با حق باعتراف.

میدان شانزدهم تقواست: از میدان ورع میدان تقوا زاید. قوله تعالی: «من یتق و یصبر»، «فایای فاتقون». متقیان سه مردند: خرد و میانه و بزرگ. کمینه آنست که توحید خود بشرک نیالاید، و اخلاص خود بنفاق نیالاید، و تعبد خود به بدعت نیالاید. و میانگین آنست که خدمت خود به ریا نیالاید، و قوت خود بشبهت نیالاید، و حال خود بتضییع نیالاید. و بزرگ آنست که نعمت را بشکایت نیالاید، و جرم خود بحجت نیالاید، و از دیدن منت بر خود نیاساید.میدان هجدهم مبالاتست: از میدان معاملت میدان مبالات زایدو قوله تعالی: «و یحذر کم اللّه نفسه». مبالات باک داشتنست و آن بسه چیز توان: یا به بیم، یا بشرم، یا بمهر. بیم آنست که باک داری که وی در احسان افزاید تو در طغیان افزایی، او در شرف افزاید «تو در سرف افزایی»، وی درسر افزاید تو در جرم افزایی. و شرم آنست که از وی نعمت خرد نشمری، و از خود معصیت حقیر نداری، و مر خود را بر وی نستانی. و مهر آنست که باک داری که وی بتو می‌نگرد و تو از وی غافل باشی، یا از وی ببهشت راضی باشی، یا بجز از وی بچیزی آرزومند باشی.

اطلاعات

منبع اولیه: ویکی‌درج

تعداد ابیات:

* با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.

برگردان به زبان ساده

هوش مصنوعی: از میدان تقوی، میدان معامله و داد و ستد به وجود می‌آید. خوب رفتار کردن دارای سه اصل اساسی است: اول انصاف، دوم بخشش و سوم ایثار. انصاف به سه شکل قابل تحقق است: از خود به خاطر ننگ و عار پرهیز کردن، از مجازات ترسیدن، و به اندازه خود تلاش کردن. بخشش از طریق سه راه ممکن می‌شود: اجتناب از خساست، عزت نفس داشتن، و به شناخت واقعی دست یافتن. ایثار نیز به سه طریق ممکن می‌باشد: انتخاب آداب و رفتار نیکو در روابط با دیگران، ترجیح دادن شادی دائمی بر شادی موقتی، و گزینش شرف ابدی بر مشاغل زودگذر دنیوی. رفتار کردن با خود به گونه‌ای دیگر از رفتار با دیگران به انصاف، با خلق به انصاف و با حق به اعتراف نیاز دارد.